Avukata Sor

İmam nikahı, Türk hukukunda evlilik olarak tanınmaz. 2002'deki 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 143. maddesi, resmi nikah olmaksızın sadece dini törenle kurulmuş birlikteliklerin hukuki açıdan evlilik sayılmayacağını açıkça düzenler. Bu nedenle imam nikahlı birliktelikten ayrılan kişi, boşanma davası açamaz; çünkü hukuken evli sayılmadığı için "boşanması" da söz konusu değildir. Nafaka alma hakkınız: İmam nikahlı kişi için yoksulluk nafakası veya tedbir nafakası hükmedilemez. Bu haklar TMK m. 169, 175 kapsamındadır ve sadece resmi nikahlı eşlere tanınır. Maddi ve manevi tazminat: TMK m. 174 kapsamındaki boşanma tazminatı da imam nikahlı birlikteliklerde uygulanmaz. Ancak birkaç istisna vardır: Nişanın bozulması tazminatı (TMK m. 120-121) uygulanabilir — eğer evlilik niyetiyle birlikte olunduğu ve ayrılık haksız bir şekilde gerçekleştiği ispatlanabilirse. Manevi tazminat (TBK m. 58) — eğer partner size kişilik hakkı ihlali oluşturan davranışlarda bulunduysa (şiddet, hakaret, onur kırıcı muamele) genel hükümlere göre tazminat davası açabilirsiniz. Çocukların hakları: Birlikte çocuğunuz varsa, çocuğun durumu farklıdır. Baba kendiliğinden tanıma yapmadıysa, soybağı için babalık davası açmanız gerekir (TMK m. 295). Soybağı kurulduğunda çocuk için babadan iştirak nafakası talep edebilir, çocuk babanın mirasçısı olur. Babalık ispat yolu: DNA testi en güçlü delildir. Tanımadığı durumda zorla test istenebilir. Mal paylaşımı: İmam nikahlı birlikteliklerde mal rejimi uygulaması yoktur. Ancak ortak edinilen mallar varsa, TBK m. 77 sebepsiz zenginleşme hükümleri veya ispatlandığı takdirde adi ortaklık kuralları uygulanabilir. Sizin katkınızla elde edildiğini ispat edebilirseniz pay talep edebilirsiniz. Pratik öneri: İmam nikahlı birlikteliklerde hukuki koruma çok zayıftır. Resmi nikah olmadan kurulan birlikteliklere girmeden önce bu gerçeğin bilinmesi önemlidir. Şu anki durumunuzda bir avukatla görüşüp, hangi hukuki yolların mümkün olduğunu (babalık, tazminat, nişan) değerlendirebilirsiniz.

Türk hukukunda velayet kararında belirleyici ilke "çocuğun üstün yararı"dır (TMK m. 182). Cinsiyet veya ekonomik durum tek başına belirleyici değildir. Ancak Yargıtay 2. Hukuk Dairesi'nin yerleşik içtihadı, küçük yaştaki çocuklar için bir yaklaşım geliştirmiştir: 0-3 yaş: Bebek ve süt çocuğu anneye ihtiyaç duyduğu için kural olarak anneye verilir. Çok istisnai durumlarda (annenin ciddi akıl hastalığı, madde bağımlılığı, şiddet geçmişi) baba tercih edilebilir. 3-7 yaş: Annelik bağı hâlâ önemli sayılır; çocuklara duygusal ve bakım açısından annenin gerekli olduğu kabul edilir. Sizin 5 yaşındaki çocuğunuz bu grupta — annenin özel dezavantajı yoksa velayet size verilir. 7-12 yaş: Bu yaşlarda çocuğun kişiliği belirginleşir; mahkeme çocuğun fikrini sorar (8 yaş ve üzeri için), sosyal inceleme raporu alır, çocuğun okul çevresi ve sosyal hayatı değerlendirilir. 12 yaş üstü: Çocuğun görüşü büyük ağırlık kazanır. Çocuk bir ebeveyni tercih ediyorsa, mahkeme bunu genelde dikkate alır. Ekonomik durum: Bir ebeveynin daha çok kazanıyor olması tek başına velayet vermek için yeterli değildir. Kanun, nafaka ile ekonomik dengesizliği kapatır. Eğer baba daha çok kazanıyor diye velayeti ona verseler, anneye iştirak nafakası öder. Siz ve eşiniz ikiniz de çalışıyorsanız, 5 yaşındaki çocuğun velayeti büyük olasılıkla size verilir — Yargıtay içtihadı ve çocuğun gelişimsel ihtiyacı bu yöndedir. Ayrıca şu faktörler de dikkate alınır: Çocukla kimin daha fazla vakit geçirdiği, bakımını kimin üstlendiği, çocuğun hangi ebeveyne daha bağlı olduğu, çocuğun oturduğu mahalle/okul çevresi. Önemli bir uyarı: Eşiniz velayet davasında kazanmak için sizi ağır kusurlu göstermeye çalışabilir (örneğin ilgisizlik, madde bağımlılığı, aldatma). Kendi kusurunuzu minimize edin, eşinizin kusurunu delillendirmeye ağırlık verin. Bir aile hukuku avukatıyla strateji kurmak kritik.

Ortak velayet (ortak ebeveynlik), uzun yıllar Türk hukukunda uygulanmayan bir kurumdu. 2017 yılından itibaren Yargıtay 2. Hukuk Dairesi bazı kararlarda, eşlerin uzlaşması ve çocuğun üstün yararına uygun olması halinde ortak velayeti kabul etmeye başladı. Ortak velayetin şartları: Eşler arasında tam uzlaşma olmalı — ikisinin de ortak velayeti istemesi şart. Çocuğun üstün yararına uygun olmalı — pedagog ve sosyal inceleme raporu bunu destekler. Eşler arasında iletişim sağlıklı olmalı — sürekli çatışma varsa ortak velayet çalışmaz. Çocuğun okul ve sosyal çevresi korunmalı. Coğrafi olarak makul yakınlıkta yaşamalılar (aynı il/ilçe tercih edilir). Ortak velayet çalışma şekli: Çocuk hangi ebeveynin yanında "fiilen kalacak" kararlaştırılır (genelde anne). Diğer ebeveyn kişisel ilişki hakkına benzer düzenli görüşme hakkına sahip olur. Çocukla ilgili önemli kararlar (okul seçimi, sağlık, dini ve ahlaki eğitim, yurt dışı seyahati, evden taşınma) ortaklaşa alınır. Her iki ebeveyn de resmi işlemlerde çocuğu temsil edebilir. Her iki ebeveyn de eğitim, sağlık kayıtlarına erişebilir. Türkiye'de uygulama: Mahkeme ortak velayeti resen hükmetmez — talep edilmelidir. Eşler anlaşmalı boşanma protokolünde ortak velayet yazarlarsa hâkim değerlendirir. Çekişmeli davada ortak velayet istenmesi daha zordur çünkü eşler uzlaşı içinde değillerdir. Avantajlar: Çocuk her iki ebeveynle de güçlü ilişkisini sürdürür, psikolojik gelişim daha sağlıklı olur, ebeveynlik sorumluluğu paylaşılır. Dezavantajlar: İşbirliği şart; sürekli çatışma varsa çocuğa zarar verir. Karar almak bazen zorlaşır. Pratik öneri: Eşinizle uzlaşı var mı gerçekten değerlendirin. Sadece çocuğu paylaşmak istiyoruz diye ortak velayet isterseniz ve sonra çatışma çıkarsa, çocuğa büyük zararı olur. Aile psikolojisi uzmanıyla ve bir avukatla görüşüp, bu yapı sizin aileniz için uygun mu karar verin.

Evet, belirli koşullarda babanın küçük yaştaki çocuğun velayetini alması mümkündür. Yargıtay 2. Hukuk Dairesi küçük yaşta velayeti normalde anneye verse de, "annenin velayet ehliyetinin bulunmadığı" durumlarda tereddütsüz babaya verir. Annenin velayet ehliyetini kaybettirecek haller: Alkol veya madde bağımlılığı (tedavi reddiyle birlikte), fiziksel veya psikolojik şiddet eğilimi, ciddi akıl hastalığı, ağır depresyon veya işlev kaybı, uzun süreli hastane yatışı gereken durumlar, çocuğu ihmal veya istismar, suç işleme geçmişi. Sizin durumunuzda annenin alkolizm ve tedavi reddi güçlü bir gerekçedir. İspat yolları: Eşinizin alkol bağımlılığını gösteren belgeler — tıbbi kayıtlar, varsa aile üyelerinden alınan şahitlikler (anne, baba, kardeşler bu durumu biliyorsa), komşu ve çevredeki kişilerin tanıklığı, polise yapılan şikayet tutanakları, çocuğun güvenliğine ilişkin somut olaylar (annesinin sarhoş halde çocukla kalması, çocuğun uyuması gereken saatte uyumaması, okula gitmesi gereken saatte geciktirilmesi), çocuğun bakım durumu (giyim, beslenme, hijyen düzeyi). Bilirkişi raporları kritik: Sosyal inceleme raporu — sosyal hizmet uzmanları her iki evi ziyaret eder, çocuğun hangi ortamda kalmasının uygun olduğunu değerlendirir. Pedagog/psikolog raporu — çocuğun psikolojik durumu, her iki ebeveyne bağlılığı, tercih edeceği ebeveyn (3 yaş için direkt sorulmaz ama davranışından anlaşılır) incelenir. Psikiyatrik rapor — annenin bağımlılık durumu ve velayet ehliyeti. Dava stratejisi: Dava dilekçenizde annenin kusurunu somut olaylarla ayrıntılı anlatın. Özellikle çocuğun son 1-2 yılda yaşadığı olayları tarih-yer detayıyla verin. Kendi durumunuzu (ebeveynlik kapasitesi) kanıtlayın — çalışma düzeniniz, ailenizin desteği, çocuk için uygun ev ortamı. Tedbir olarak çocuğun geçici velayetini hemen talep edin — dava süresince çocuk sizde kalsın. Baba olarak küçük çocuğu alma şansınız, annenin kusurunu güçlü belgelemenize bağlı. Avukatla çalışmak bu tür davalarda neredeyse zorunludur.

Velayet kendisinde olan ebeveynin yeniden evlenmesi, tek başına velayetin değiştirilmesi sebebi değildir. Yargıtay 2. Hukuk Dairesi'nin yerleşik içtihadı, ebeveynin yeniden evlenmesinin çocuk için otomatik olarak olumsuz bir durum sayılmayacağını kabul eder. Ancak yeni evlilik sonrası çocuğun durumunda değişiklik olursa velayet tartışma konusu olabilir. Size velayet tehdidi oluşturabilecek durumlar: Yeni eş çocuğa kötü davranıyor olması (fiziksel veya psikolojik şiddet, ihmal), çocuğun yeni aile ortamında kötü etkilenmesi (okul performansının düşmesi, davranış sorunları, psikolojik rahatsızlık belirtileri), çocuğun yeni eşten rahatsızlık duyması ve diğer ebeveyni tercih etmeye başlaması, yeni eşin kötü bir özgeçmişi olması (suç kaydı, bağımlılık sorunu). Tek başına yeniden evlenme, velayet değişikliği için yeterli değildir. Mahkeme "çocuğun yararı bozuldu mu?" sorusunun cevabını arar. Yeni eşle yaşanan olumlu ilişki, çocuk için zenginleştirici bile olabilir. Sizin durumunuzda eşiniz değil, siz velayet sahibisiniz; dolayısıyla yeniden evlenmesi velayetinizi doğrudan etkilemez. Ancak eşiniz sizin yeniden evlendiğinizi iddia ederek velayet değişikliği isterse: Hâkim yeni evliliğinizin çocuğa zarar verdiğine dair somut delil arar. Sadece yeniden evlendiniz diye velayet elinizden alınamaz. Ancak şu durumlar risk oluşturabilir: Yeni eşinizin çocuğa karşı tutumu, çocuğun yeni aile ortamına uyum sorunu, yeni eşinizle sürekli çatışma çıkması, çocuğun psikolojik sorun yaşaması, yeni eşle birlikte olma nedeniyle çocuğa vakit ayıramıyor olmanız. Pratik öneriler: Çocuğunuzla yeni eşiniz arasındaki ilişkiyi dikkatle yönetin; yeni eşinizin çocuğa sevgili davranması, çocuğun psikolojisini korur. Çocuğu yeni aile düzenine yavaş yavaş adapte edin. Pedagog veya çocuk psikoloğu desteği alın (özellikle ergenlik öncesi çocuklarda). Eski eşinizle ilişkinizi iletişim içinde tutun; çocuğun kişisel ilişkisine uyun. Çocuğunuzun okul ve sağlık kayıtları, dengesiz davranışlarının olmadığını gösterecek biçimde iyi tutulmalı.

İstisnai durumlarda evet, çocuğun velayeti (veya daha doğru ifadeyle "bakımı") büyükanne-büyükbabaya ya da başka bir yakın akrabaya verilebilir. Ancak Türk hukukunda bu süreç birkaç aşamalıdır ve basit değildir. Velayet, TMK m. 336 uyarınca kural olarak anne veya babaya verilir. Eğer her iki ebeveynin de velayet ehliyeti yoksa — yani: Bağımlılık, ciddi akıl hastalığı, ciddi suç işleme, ihmal, uzun süreli hastaneye yatış veya ölüm gibi durumlar varsa — velayet "kayyım" veya "vasi" atanarak çocuğun bakımı başka kişiye geçebilir. Süreç şöyledir: Aile mahkemesi velayetin her iki ebeveyne de verilmemesi gerektiğine karar verir (velayetin kaldırılması, TMK m. 348); çocuk için vasi atanır — bu kişi büyükanne, büyükbaba, halası, teyzesi gibi yakın akrabalardan biri olabilir; vasi Atanması TMK m. 405-412 kapsamında sulh hukuk mahkemesince yapılır. Sizin durumunuzda önce ebeveynlik değerlendirmesi yapılır: Mahkeme iki ebeveynden hangisi "daha az kötü" sorusunu sorar. Her ikisinin de yetersiz olduğu somut olgularla belgelenmelidir. Pedagog, psikolog, sosyal hizmet uzmanı ve psikiyatristin ortak raporlarıyla bu durum tespit edilir. Büyükanne-büyükbabaya verilmesi için: Onların ebeveynlik yapabilecek sağlık ve ekonomik durumda olması gerekir (çok yaşlı veya sağlık sorunu varsa uygun olmayabilir). Çocuğa zaten yakınlık var olması beklenir (çocuk daha önce onlarda kalıyor olabilir). Çocuğun alışık olduğu ortam olması tercih edilir. Kişisel ilişki hakkı: Bakım kimde olursa olsun, ebeveynlerin çocukla kişisel ilişki kurma hakkı vardır (TMK m. 182). Ancak ebeveynin sağlığı tehdit oluşturuyorsa bu ilişki nezaretli hale getirilir veya askıya alınır. Mali destek: Her iki ebeveyn de çocuk için nafaka ödemekle yükümlü kalır (TMK m. 327). Büyükanne-büyükbaba bakım veriyorsa bu nafakaları alır. Karmaşık bir süreçtir ve mutlaka hem aile hukuku avukatı hem de çocuk esirgeme kurumu (ASPB) ile iletişime geçmek gerekir. Çocuğunun yararına en uygun çözümü bulmak için profesyonel destek şarttır.

Velayet değiştirme davası, TMK m. 183 uyarınca velayetin verilmesinden sonra durumun değişmesi halinde açılabilir. Kanun "velayet sahibinin eylemi veya ihmali çocuğun üstün yararına aykırı düşüyorsa" velayetin değiştirilebileceğini düzenler. Dava açılabilecek sebepler: Velayet sahibi ebeveynin çocuğa bakım yükümlülüğünü ihmali (çocuğun sağlık, eğitim, beslenme ihtiyaçlarının karşılanmaması), çocuğa fiziksel veya psikolojik şiddet, çocuğun sürekli eski ebeveynle (diğer taraf) görüşmek istemesi, velayet sahibinin bağımlılık sorunları yaşaması, yeni eşin çocuğa kötü davranması, çocuğun psikolojik rahatsızlık yaşamaya başlaması, çocuğun sürekli olarak diğer ebeveyne yakın kalma isteği (özellikle 12 yaş üstü için), velayet sahibinin yurt dışına yerleşmesi veya ulaşılamaz hale gelmesi. Dava öncesi zorunlu arabuluculuk: Velayet değiştirme davası için, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı düzenlemesi gereği arabuluculuğa başvurmak zorunludur. Arabulucu eşlerle görüşür, anlaşma sağlanamazsa "anlaşmazlık tutanağı" düzenler. Bu tutanak olmadan dava açamazsınız. Dava süreci: Arabuluculuk anlaşmazlığı (1-2 ay), dilekçe ve başvuru (aile mahkemesi), ön inceleme duruşması, sosyal inceleme raporu (1-2 ay), pedagog ve psikolog raporu (1-3 ay), tanık dinleme, karar. Toplam süre ortalama 12-18 ay arasında değişir. Karmaşık durumlarda 2 yıla uzayabilir. İstinaf ve temyiz aşaması 2-3 yıl daha eklenebilir. Mahkemenin değerlendirmesi: Çocuğun üstün yararı her şeyin üstündedir. Mahkeme pedagog raporuna büyük ağırlık verir. 12 yaşından büyük çocukların görüşü mutlaka alınır ve önemli ağırlık taşır. 8-12 yaş arası çocukların görüşü dinlenir ancak mutlak bağlayıcı sayılmaz. 8 yaş altı çocuklarda pedagog gözlemi esas alınır. İspat için: Somut olaylar ve tarihler, okul kayıtları (düşük notlar, devamsızlık), sağlık kayıtları (tedavi görüyor mu, düzenli mi), tanık ifadeleri, velayet sahibinin yaşam tarzına dair belgeler. Velayet davası ciddi bir karardır; çocuğun mevcut düzeni bozulmasının yaratacağı travma da dikkate alınır. Avukatla birlikte dosyayı güçlü hazırlamak şarttır.

Evet, 10 yaşındaki çocuğunuzun görüşü mahkemece alınır. Türk hukukunda çocuğun yaşına göre görüşünün ağırlığı farklıdır. Yaşlara göre çocuğun görüşünün ağırlığı: 0-7 yaş: Çocuğun doğrudan görüşü alınmaz; pedagog ve sosyal hizmet uzmanının gözlemi esas alınır. Çocuğun davranışsal tepkileri (hangi ebeveyne koşuyor, kimde daha rahat) değerlendirilir. 7-12 yaş: Çocuğun görüşü alınır ancak bağlayıcı değildir. Pedagog eşliğinde görüşme yapılır; çocuğa doğrudan "anne mi baba mı" sorusu sorulmaz, kendi ifadesiyle nasıl yaşadığı öğrenilir. 12-15 yaş: Çocuğun görüşü ciddi ağırlık taşır. Çocuğun tercih ettiği ebeveyn kişisel olarak dinlenir, pedagog tarafından değerlendirilir. Görüş genellikle kararın temelinde yer alır. 15 yaş üstü: Çocuğun görüşü çok büyük ağırlık taşır; mantıklı ve tutarlı ise hâkim genellikle bu yönde karar verir. BM Çocuk Hakları Sözleşmesi m. 12 ve TMK m. 182 uyarınca çocuğa kendisini ilgilendiren konularda görüşünü ifade etme hakkı vardır. 10 yaşındaki kızınız için uygulama: Hâkim kararı vermeden önce çocuğa görüşünü soracaktır. Bu görüşme pedagog veya çocuk psikoloğu eşliğinde, gizli oda ortamında yapılır (çocuğun ebeveynlerden bağımsız konuşabilmesi için). Çocuğun ebeveynler önünde değil, güvenli ortamda ifade vermesi önemlidir. Sorular doğrudan "kimi tercih ediyorsun" değil, "günlük hayatın nasıl geçiyor, annenle neler yapıyorsun, babanla neler yapıyorsun" gibi dolaylı olabilir. Görüş bu ifadelerden çıkarılır. Çocuğun görüşünün değerlendirilmesi: Hâkim, çocuğun görüşünün özgür mü, yoksa bir ebeveyn tarafından manipüle edilmiş mi diye değerlendirir. Çocuğun "babama gitmek istiyorum çünkü oyuncak alıyor" gibi ifadeleri tutucu değerlendirilir. Çocuğun gerçek ihtiyaçlarını (sevgi, güvenlik, sosyal çevre) yansıtan ifadeleri ciddiye alınır. Ebeveyn yabancılaştırma sendromu: Bir ebeveyn diğerini sürekli olumsuz gösteriyorsa, çocukta diğer ebeveyne karşı mantıksız bir reddetme oluşur. Bu durum tespit edilirse ters yönde karar verilebilir — yani manipüle eden ebeveynden velayet alınabilir. Kızınızla ilişkinizi doğal ve sağlıklı tutun, asla babasına karşı olumsuz konuşmayın. Pedagog gözünde "sağlıklı ebeveyn" olmak bu yaştaki velayet kararında çok önemlidir.

Evet, velayet sizde olsa bile çocuğun yurt dışına çıkışı için diğer ebeveynin izni gereklidir. Bu düzenleme hem TMK m. 339 ortak velayet prensibinin kalıntısı hem de 5682 sayılı Pasaport Kanunu'nun uygulaması gereğidir. 18 yaşından küçüklerin yurt dışı çıkışında her iki ebeveynin imzalı muvafakatnamesi aranır. Velayet sahibi ebeveynin tek imzası yeterli değildir; bu, Yargıtay ve Göç İdaresi'nin yerleşik uygulamasıdır. Muvafakatname nasıl hazırlanır: Noterde düzenlenir (hem siz hem eski eşiniz ayrı ayrı muvafakatname verebilirsiniz); çocuğun kimlik bilgileri, gidilecek ülke ve yaklaşık tarihler belirtilir; muvafakatname belirli süre (genelde seyahat süresi) veya belirsiz süre için düzenlenebilir. Yurt dışındaki konsolosluklarda da yapılabilir. Eski eşinizin imza vermemesi durumunda ne yapabilirsiniz: Önce anlaşmaya çalışın — neden izin vermediğini sorun; belki güvenlik endişeleri vardır, seyahat planı hakkında bilgi vererek ikna edebilirsiniz. İkna başarılı olmazsa mahkeme izni talep edebilirsiniz: Aile mahkemesine dilekçeyle başvurarak "diğer ebeveynin iznini aramaya gerek olmadığına" karar verilmesini isteyebilirsiniz. Mahkeme şu faktörleri değerlendirir: Seyahatin amacı (tatil, eğitim, sağlık), seyahat süresi ve dönüş garantisi, gidilecek ülkenin güvenliği, diğer ebeveynin izin vermeme sebebinin makullüğü. Dava açtığınızda 2-6 ay içinde karar çıkar. Tatil planınız yakındaysa dava açmak mantıklı değil; tatili ertelemek zorunda kalabilirsiniz. Çocuk kaçırma riski bulunan durumlar (yabancı uyruklu diğer ebeveyn, yurt dışında yaşayan ebeveyn) için ekstra tedbirler vardır. Uygulamada dikkat edilecek hususlar: Muvafakatname orijinal ve güncel olmalı, sınır kapısında ibraz edilebilmeli. Havayolu şirketleri ve sınır polisi muvafakatname olmadan çocuğun çıkışına izin vermez. Çocuğun yaşı büyükse (12+ bazı durumlarda) kendi kararı da dikkate alınır. Pasaportta güncel bilgi olmalı. Diğer ebeveynle iyi iletişim kurmak, tatil planlarını paylaşmak çocuk için en sağlıklı yoldur.

Velayet kendisinde olan eşin, diğer ebeveynle çocuk arasındaki kişisel ilişkiyi engellemesi, hem sizin hem de çocuğunuzun temel haklarının ihlalidir. TMK m. 182 uyarınca kişisel ilişki, sadece velayet dışı ebeveyne değil, çocuğun da hakkıdır. Başvurabileceğiniz hukuki yollar: Birinci adım — icra yoluyla çocuk teslimi: İİK m. 25/a uyarınca mahkemede belirlenmiş kişisel ilişki günlerinde çocuğunuzu teslim alma hakkınız vardır. Eşiniz teslim etmezse icra dairesine başvurabilirsiniz. İcra memuru, pedagog ve sosyal hizmet uzmanı eşliğinde, gerekirse polisle, çocuğu teslim alır. Başvuru yolu: Yaşadığınız yerdeki icra dairesine dilekçe ve mahkeme kararı ile başvurursunuz. 2024 değişikliği ile çocuk teslimi icrası, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı bünyesinde özel birim tarafından yürütülmeye başladı — bu değişim sonrası "Çocuk Teslimi Emri" (ÇTE) adı altında işliyor. İkinci adım — tazyik hapsi: Eşiniz mahkeme kararına sürekli uymuyorsa İİK m. 344 uyarınca disiplin hapsi talep edebilirsiniz. Sulh ceza hâkimliğine başvurulur; eşinize 10 güne kadar disiplin hapsi verilebilir. Tekrarlayan ihlaller cezayı artırır. Üçüncü adım — velayetin değiştirilmesi davası: Sistematik olarak kişisel ilişkiyi engelleyen ebeveyn, TMK m. 183 uyarınca velayeti kaybedebilir. Yargıtay 2. Hukuk Dairesi içtihatlarında, sürekli engelleme ve ebeveyn yabancılaştırma "velayet ehliyetinden yoksunluk" sayılmıştır. Dördüncü adım — TCK m. 234 (aile hukukundan kaynaklanan yükümlülüğe aykırı davranma): Kasten çocuğu göstermemek bu suçun unsurunu oluşturur. Savcılığa suç duyurusu yapabilirsiniz. 6 aya kadar hapis cezası öngörülmüştür. Delil toplama: Kişisel ilişki günlerinde eşinize mesaj atın ("bugün çocuğu teslim al" gibi), cevap gelmezse ekran görüntüsü alın. Kapı önüne gidip çalın, polisi çağırıp tutanak tutturabilirsiniz. Tanık getirin (ebeveyn, arkadaş) — engellemenin tanıkları olsun. Mahkeme kanalıyla yazışma delili sunun. Pratik öneri: Önce eşinizle konuşmaya çalışın — belki bir sebep vardır. Başaramazsanız sırasıyla icra → disiplin hapsi → velayet değişikliği yolunu izleyin. Çocuğunun psikolojik durumu için pedagog desteği alın. 3 ay uzun bir süre; harekete geçmekte daha fazla beklemeyin.